مقالات

تحریر رساله الولایة (نشریه هادی شماره 83)

به نام خدا

شواهد روایی

در مقام اول و دلیل عقلی بیان و اثبات شد که اعتباری که خاستگاه وحیانی دارد، به باطن و حقیقت متکی است و راه و طریق آن است و در مقام دوم برای تأیید این مطلب عقلی، نخست تعدادی از آیات قرآنی که دالّ بر این مطلب است ذکر شد و اینک از میان روایات فراوان، برخی از آنها نقل و تبیین می شوند.

خطوط کلی روایات

1-1  عینیت اهل بیت (علیهم السلام) با حقیقت قول ثقیل (وحی)

تفسیر شریف تسنیم (نشریه هادی شماره 83)

(الذی جَعَلَ لَکُمُ الارضَ فِراشاً وَ السماءَ بِناءً وَ انزَلَ مِنَ السماءِ ماءً فَاخرَجَ بِهِ مِنَ الثَمَراتِ رِزقاً لَکُم فَلا تَجعَلوا لله انداداً وَ اَنتُم تَعلَمون (آیه 22)

گزیده تفسیر

خداوند سبحان با تبیین ربوبیت خود در قالب ذکر برخی آیات آفاقی که نمونه ای از مجموعه نظام آفرینش است، انسان را متوجه توحید ربوبی می کند و در ذیل آن او را از هر گونه شرک آشکار و پنهان نهی می کند، تا انسان که مسافر الی الله است بتواند در پرتو عبادت، زاد و توشه راه را که تقواست تحصیل کند.

تفسیر شریف تسنیم 1(نشریه هادی شماره 81و82)

6-معبد، بازار تجارت با خدا  

بيشترين تعبير درباره تجارت معنوى انسان­ها با خدا در قرآن كريم به صورت بيع، شراء و اشتراء است و شايد تعبير بيع از معابد ترسايان نيز ناظر به همين معنا باشد: مراكز عبادى، بازارى است كه انسانها جان و مال خود را در آن جا مى فروشند و لقاى خدا را مى خرند و اگر قانون نباشد تا مانع تجاوز متجاوزان گردد، آنان با منهدم ساختن مراكز عبادت، انسانها را به بردگى و بندگى خود مى كشاند؛ زيرا تنها پايگاهى كه مانع سلطه پذيرى انسان است، مراكز عبادت است.

 

تفسیر شریف تسنیم2 (نشریه هادی شماره 81 و 82)

رأي علاّمهطباطبايي درباره راز آيات متشابه در قرآن

بررسي دقيق سخنان متقدّمان و متأخران در زمينه سرّ اشتمال قرآن بر متشابه، روشن مي‌كند كه رأي حضرت علاّمه طباطبايي(قدس‌سرّه) تحوّلي است در تفسير؛ نه نظريّه‌اي در رديف ديگر نظريات، زيرا همه آراي ديگران بر اين استوار است كه متشابه را نيز مانند محكم خداي سبحان نازل كرده است؛ امّا ايشان سراسر قرآن را محكم مي‌داند و متشابه را برگرفته از فكر بشرِ غيرِ معصوم مي‌شمارد: همان‌گونه كه باران پيش از رسيدن به زمين و ايجاد سيل، كفي همراه ندارد و تنها از حركت و خروش آب است كه سيل پديد مي‌آيد و سرانجام نيز با جريان همين آب، كف باطل از ميان مي‌رود و آب سودمند به حال بشر برجا مي‌ماند: ﴿فَاَمَّا الزَّبَدُ فَيَذهَبُ جُفاءً واَمّا ما يَنفَعُ النّاسَ فَيَمكُثُ فِي الاَرض(سوره رعد، آيه 17) خداي سبحان هم محكمات را فرو فرستاده است، نه متشابهات را. گم كردگان راه مي‌پنداشتند خداوند متشابه را نازل كرده است، از اين‌رو به توجيه اشتمال قرآن بر متشابه پرداختند؛ امّا به نظر استاد، علامه طباطبايي سراسر قرآن كريم محكم است و هنگام رسيدن به نشئه فكر بشرِ غير معصوم، تشابه مي‌يابد، پس حضرت استاد (قدس‌سرّه) در اين مسئله نيز همانند ديگر مباحث قرآني، رهاورد جديدي دارند. (الميزان، ج3، ص72 ـ 71)

ايشان در اين زمينه يك مقدمه و پنج اصل بيان مي‌كنند و سپس از آن‌ها ده نتيجه مي‌گيرند.

تفسیر شریف تسنیم(نشریه هادی 80)

 

آیه 16 - اولئك الذين اشتروا الضلاله بالهدى فما ربحت تجارتهم و ما كانوا مهتدين

گزیده تفسیر

از منظر قرآن حیات دنیوی محل تجارت پرسود با خداوند و یا تجارت بی­منفعت با شیطان است. سرمایه انسان در این بازار، هدایت درونی(فطرت)، هدایت بیرونی(وحی)، نیروهای ادراکی و تحریکی و عمر آدمی است. در این تجارت فروشنده، عین کالا و خریدار عین بهاست. در این تجارت منافقان تمام سرمایه را می­بازند.

تفسیر شریف تسنیم (نشریه هادی شماره 80)

 

آیه 16 - اولئك الذين اشتروا الضلاله بالهدى فما ربحت تجارتهم و ما كانوا مهتدين

گزیده تفسیر

از منظر قرآن حیات دنیوی محل تجارت پرسود با خداوند و یا تجارت بی­منفعت با شیطان است. سرمایه انسان در این بازار، هدایت درونی(فطرت)، هدایت بیرونی(وحی)، نیروهای ادراکی و تحریکی و عمر آدمی است. در این تجارت فروشنده، عین کالا و خریدار عین بهاست. در این تجارت منافقان تمام سرمایه را می­بازند.

تفسیر شریف تسنیم2 (نشریه هادی شماره 80)

آیه 7 سوره آل عمران...

راز كاربرد متشابه در قرآن

«تشابه» از اوصاف لفظي، مانند عموم يا اطلاق يا اجمال نيست، زيرا لفظ مجملْ ظهوري ندارد. آري ممكن است كسي آن را مطابق رأي خود معنا كند؛ لكن شأنيّت فتنه‏زايي ندارد، چون براي همگان مفهوم روشني ندارد تا دستاويز بيماردلان قرار گيرد، چنان‏كه عمل كردن به آيه عام يا مطلق، بي‏اعتنا به مخصّص يا مقيّد، خلاف است؛ امّا فتنه‏انگيز نيست؛ ولي متشابه در معناي خود ظهور دارد، گرچه آن معناي ظاهر حق نيست و حق نماست؛ مثلاً آيه ﴿اِنَّ رَبَّكَ لَبِالمِرصاد) 1) به خوبي دلالت دارد كه خدا در كمين است؛ امّا عقل نمي‏پذيرد كه خداي مجرّد محض و پيراسته از جسم و ماده، در كمين جسماني باشد؛ لكن ارجاع اين آيه به آيه محكمي چون ﴿لَيسَ كَمِثلِهِ شي‏ء)2) روشن مي‏سازد كه مترصّد بودن، صفتِ فعل خداست نه ذات؛ و فعل خدا موجود امكاني است، پس مي‏شود در مكان معيّني ظهور كند.

تفسیر انسان به انسان (نشریه هادی شماره 79)

آخرین مورد از پیامدهای مغالطه هویتی:

5. سقوط به ورطه­ کمتر از حیوانیت

بر اثر مغالطه­ هویت، انسان عمری چون حیوان به سر می­برد و می­پندارد زندگی­ ای انسانی دارد، در حالیکه او را کاملا تخلیه کرده و کنار گذاشته و دیگری را به جای او نشانده ­اند. اینان بسان حیوان بلکه پست­تر از آن­اند: «ان هم الا کالانعام بل هم اضل سبیلا» (سوره­ فرقان، آیه­ 44).

آنها که تحت ولایت شیطان، اصل را فرع و فرع را اصل قرار داده ­اند، کاسه­ دل را وارونه کرده و پوستین دین را پشت و رو یا زیر و رو پوشیده ­اند و موعظه و ارشاد حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) هم که پیغمبر و معصوم است در اینها اثر نمی­کند: «سواء علیهم ءانذرتهم ام لم تنذرهم لا یومنون» (سوره­ بقره، آیه­ 6)؛ چون کوثر قرآن به منزله­ بارشی است که می­بارد؛ ولی در چنین ظرف واژگونی نمی­نشیند.

تفسیر شریف تسنیم(نشریه هادی شماره 79)

آیه11و12: واذا قيل لهم لا تفسدوا فى الارض قالوا انما نحن مصلحون - الا انهم هم المفسدون و لكن لا يشعرون

گزيده تفسير  

منافقان بر اثر فريبكارى نفس، بر اين پندار باطلند كه واقعا مصلحند و از اين رو كذب آنان در اين مورد خبرى است نه مخبرى بر خلاف اظهار ايمان آنان كه هم كذب خبرى است و هم كذب مخبرى.

خداى سبحان از دروغ منافقان پرده برداشته با تاكيد آنان را مفسد مى خواند. سر جهل منافقان به افساد خويش آن است كه عقل نظرى آنان در دست و هم خيال و عقل عملى آنان در چنگ شهوات و غصب اسير است.

شما اینجا هستید: خانه مقاله ها